Henny Laan is 65, moeder van twee volwassen zoons en oma van een kleindochter. Samen met haar partner woont ze in Maastricht, na eerder jarenlang in Luxemburg te hebben geleefd. Henny werkte daar op een camping, waar ze weken van vijftig tot zestig uur draaide. Hard werken hoorde bij haar leven – tot op een dag in 2019 alles plots stilviel.
Het moment waarop dat gebeurde, kan Henny zich nog levendig herinneren. “De camping was nog niet open, we waren bezig met allerhande klusjes. Ik stond op een dak ramen te wassen toen ik uit het niets pijn in mijn handen kreeg. Het was alsof ze in brand stonden.” De pijn was zo erg dat ze ’s avonds op de eerste hulp van het ziekenhuis belandde. Overbelast, zo oordeelde de artsen in eerste instantie. “De ene hand ging in het gips, voor de andere kreeg ik een brace. Ik moest het rustiger aan doen. Dit verwarde mij enigzins; zoveel had ik nog niet gedaan.”
In balans
Na aanvullende onderzoeken rolde er toch een andere diagnose uit: reumatoïde artritis. Henny kreeg medicijnen waaronder methotrexaat en prednison om de ontstekingen te onderdrukken. Maar de bijwerkingen vielen haar zwaar tegen. “Ik was ongelooflijk vaak moe, en voelde me gewoon niet lekker in mijn vel zitten. Ik ging me afvragen of die klachten kwamen door de reuma of door de medicijnen. Het is een vraag die ik vaker hoor van meer mensen die medicijnen (met bijwerkingen) nemen.”
Henny probeerde uit te zoeken of ze de pillen kon afbouwen met bepaalde leefstijlaanpassingen. “Ik had altijd al een tik om zo gezond mogelijk te eten. Maar werd nog strenger: ik eet sindsdien vrijwel geen bewerkte producten meer, kies voor veel groenten en kook eenvoudige, verse maaltijden. Vlees staat al jaren niet meer op het menu. Ik volg geen extreem dieet, ik wil vooral in balans zijn.” Daarnaast begon Henny met het slikken van enkele supplementen en deed het rustiger aan op het werk. Deze aanpak leek effectief. “Ik slikte geen pijnstillers meer en kon de reumamedicatie enigszins afbouwen. Ook sportte ik onder begeleiding van een fysiotherapeut.”
Stressvolle periode
In 2021 laaide de reuma toch weer op. Henny ontdekte dat er meer speelde. Dat inzicht groeide toen Henny en haar partner onverwacht hoorden dat de familiecamping waar ze werkten, was verkocht. Daarmee waren ze beiden hun baan kwijt. “Ik was daar heel boos over. Ik had altijd veel gegeven. Dit nieuws kwam behoorlijk onverwachts. Omdat ik ook altijd op de camping had gewoond, was ik hiermee ook mijn huis kwijt.”
Er volgde een stressvolle periode. Henny vond niet meteen een nieuwe baan die haar voldoening gaf. Ook overleed haar moeder. Dat alles had effect op Henny’s gewrichten. “Ik merkte steeds vaker dat niet zozeer voeding maar stress en te weinig zelfzorg leidde tot brandende handen. Zo kon ik best een gebakje eten zonder directe klachten. Maar als ik inging op uitnodigingen waar ik geen energie voor had, of gewoon geen zin in had, ging het mis. Ik weet nog hoe ik tijdens een etentje, waar ik met tegenzin naartoe was gegaan, voortdurend naar de wc moest om mijn handen te koelen.”
Geen toeval
Henny verdiepte zich verder in wat ze op leefstijlgebied nog kon verbeteren. Ze liet haar bloedwaarden checken bij een orthomoleculair therapeut en slikte enkele supplementen, zoals zink, magnesium, ijzer, omega-3 en groenlipmossel.
Daarnaast dook Henny in de holistische betekenis van reuma. “Ik las veel. Onder meer Doorbreek je gewoonte van Joe Dispenza en Wanneer je lichaam ‘nee’ zegt van Gabor Mathe. Een aantal thema’s herkende ik. Er waren terugkerende patronen in mijn leven. Ik durfde vaak geen nee te zeggen. Ik was niet in staat om mijn eigen grenzen aan te geven. Hoe vaak waren mensen niet tegen me uitgevallen zonder dat ik daar iets van zei? Hoe vaak had ik dingen gedaan die ik eigenlijk niet wilde, of durfde? Dat gold ook voor het moment in 2019 toen ik op het dak stond om de ramen te lappen. Ik vond dat doodeng en toch deed ik het. Mijn lichaam gaf gewoon het signaal af dat het genoeg was.”
Henny: “Ik weet nog dat mijn moeder na mijn diagnose een keer zei: je bent de zoveelste in de familie. Reuma zat in de hele vrouwelijke lijn van de familie. Dat was het moment waarop ik bedacht dat mijn reuma niet zozeer te maken zou hebben met verkeerde voeding. Mijn voorouders aten en dronken nauwelijks bewerkte producten. Ze hadden moestuinen waar ze hun eigen groenten en fruit oogstten.” Henny wist altijd al dat haar moeder, net als zijzelf, ook vaak over haar grenzen ging. Uit nieuwsgierigheid begon Henny met regressietherapie en kwam er zo achter dat hetzelfde gold voor haar oma.
Al vrij snel had de regressietherapie effect. “Eerst werden de opvlammingen heftiger. Maar binnen een week had ik rustige polsen. Ik kan mijn handen weer draaien en op mijn polsen steunen. Al moet ik daar ook niet mee overdrijven.”
Henny ging serieus aan de slag om de oude patronen te doorbreken. Dat lukt haar steeds beter. “Ik slaag er vaker in om bij mezelf te blijven en doe steeds minder dingen omdat ‘het zo hoort’. Er zijn nog wel pijntjes of momenten van stijfheid maar het is niet meer zo erg als voorheen .
“Wat ik andere reumapatiënten met mijn persoonlijke verhaal wil meegeven, is dat het kan helpen om naar jezelf te kijken, en hoe je in het leven staat”, zegt Henny die sinds enige tijd moderator is van de Facebookgroep Grip op Reuma, bij Stichting Je Leefstijl Als Medicijn. “Schuilt er wellicht iets diepers achter je klachten? Mentale stress zat bij mij in het niet durven aangeven van grenzen, maar het kan ook veroorzaakt worden door andere issues – met bepaalde overtuigingen en opvattingen waarmee je bent opgegroeid.”
“Zorg eerst goed voor jezelf”
Wanneer ze terugkijkt naar 2019, is het verschil groot. Toen sliep ze soms wekenlang slecht vanwege de pijn in haar schouders en polsen. In 2023 kon ze ’s nachts soms niet op het toilet gaan zitten, omdat ze zo stijf was. Tegenwoordig is ze grotendeels klachtenvrij. Alleen als het ’s zomers heel heet is, heeft ze soms nog last van warmte in haar handen. “Ik voel me nu gewoon heel erg goed. Dat is zó’n verschil met een paar jaar geleden.”
Artsen stonden niet altijd achter haar keuzes om deels met medicatie te stoppen en andere wegen te zoeken. Toch hield ze vast aan haar gevoel. Henny: “Ik geloof dat je zelf de enige bent die echt kan voelen wat je nodig hebt. Natuurlijk moet je medische adviezen serieus nemen, maar ik heb geleerd mijn eigen lichaam en geest ook serieus te nemen.”
Tegenwoordig staat Henny sterker dan ooit. “Het belangrijkste dat ik heb geleerd? Zorg eerst voor jezelf. Kijk eerlijk naar wat je nodig hebt, of dat nu voeding, beweging of mentale rust is.” Henny staat volledig achter een van de lessen van Joe Dispenza: ”Wanneer je niets verandert, verandert er ook niets.”
