
Diabetes type 2
Eten, bewegen en je bloedsuiker
Bij diabetes type 2 blijft er te veel glucose, oftewel bloedsuiker, in je bloed. Je lichaam reageert minder goed op insuline, een hormoon uit je alvleesklier, en kan dat niet voldoende opvangen. Voeding, beweging en slaap kunnen helpen je bloedsuiker te verbeteren. Bij sommige mensen komt hun langetermijnbloedsuiker, het HbA1c, onder de diabetesgrens, maar dat lukt niet bij iedereen.
Zelf aan de slag met diabetes type 2?
Vul je e-mailadres in en ontvang het gratis werkboek diabetes type 2. Je schrijft er je eigen stappen in. Je kunt het meteen downloaden. Daarna krijg je een paar korte mails die je op weg helpen.
Diabetes type 2 is vaak omkeerbaar.
Wat is diabetes type 2?
Insuline is een hormoon uit je alvleesklier. Het helpt glucose uit je bloed je cellen in, waar het als brandstof dient. Reageren je cellen minder goed op insuline, dan heet dat insulineresistentie. Je alvleesklier maakt eerst extra insuline. Wanneer dat niet meer genoeg is, stijgt je bloedsuiker en kan diabetes type 2 ontstaan.
De aandoening ontwikkelt zich vaak geleidelijk. Aanleg speelt mee, net als voeding, weinig beweging en overgewicht. Ook slaap en stress hebben invloed op de manier waarop je lichaam met glucose omgaat. Verschillende factoren dragen bij aan diabetes type 2. De omgeving waarin je leeft en de steun die je krijgt, tellen mee.
De behandeling richt zich op je bloedsuiker én op het voorkomen van schade, bijvoorbeeld aan je ogen, nieren en bloedvaten. Daar horen leefstijl, controles en zo nodig medicijnen bij. Welke middelen passen, hangt af van je gezondheid. Een betere bloedsuiker betekent niet vanzelf dat alle risico's verdwenen zijn. Bij remissie ligt je HbA1c onder 6,5% (48 mmol/mol), gemeten nadat je minstens drie maanden geen bloedsuikerverlagende medicijnen hebt gebruikt. Ook bij remissie blijven controles nodig.
Je hoeft je leven niet in één keer om te gooien. Kies een verandering die past bij je dag en bespreek met je behandelaar wat je wilt bereiken. Bijvoorbeeld minder hoge bloedsuikers, meer kunnen bewegen of minder medicijnen nodig hebben. Hieronder per leefstijlpijler wat je concreet kunt doen.
Leefstijl bij diabetes type 2
Wat je bloedsuiker rustiger maakt, per leefstijlpijler
Voeding
Begin bij wat je meestal eet en drinkt. Minder frisdrank, snoep en sterk bewerkte tussendoortjes geeft ruimte voor volwaardige maaltijden met groenten, eiwitrijke producten en passende hoeveelheden koolhydraten. Koolhydraatbeperking kan helpen om je bloedsuiker te verlagen. Hoe sterk je koolhydraten beperkt, vraagt een keuze die je kunt volhouden en die past bij je behandeling. Gebruik je insuline, SU-tabletten (tabletten die je alvleesklier meer insuline laten maken) of medicijnen tegen hoge bloeddruk? Spreek dan vóórdat je minder koolhydraten gaat eten met je eigen arts af hoe je je medicijnen aanpast. Je bloedsuiker of bloeddruk kan anders te laag worden.
Meer over voedingEen eerste stap wordt concreter als je hem aan een vast moment koppelt. Bijvoorbeeld dagelijks een stukje wandelen, of bij de boodschappen kiezen wat je de volgende dagen wilt eten. Bedenk vooraf wat haalbaar is op drukke of vermoeiende dagen. Je kunt je plan kleiner maken als het anders niet lukt. Vraag thuis of bij je behandelaar welke steun daarbij mogelijk is.
Kijk bij het volgen van je voortgang ook naar wat je merkt in het dagelijks leven. Kun je makkelijker een wandeling maken? Lukt het om regelmatiger te eten of te slapen? Bespreek dat samen met de afgesproken bloeduitslagen. Zo kun je nagaan wat bij je past en waar je hulp nodig hebt. Minder medicijnen kan een behandeldoel zijn, maar verander de dosering altijd in overleg met je eigen arts.
In één oogopslag
- Kies een haalbare eerste verandering in eten, bewegen of slapen.
- Bespreek je plan en je medicijnen samen met je eigen arts.
- Volg het effect met de controles die je hebt afgesproken.
- Zoek steun wanneer het lastig is om veranderingen vol te houden.
Infographic Vergroten (opent in een nieuw tabblad)Diabetes type 2 omkeren met leefstijl
Tekst van de infographic
Je Leefstijl als Medicijn · Diabetes type 2
Diabetes type 2 omkeren met leefstijl
Insulineresistentie ligt aan de basis van diabetes type 2 en speelt vaak al jaren voor de diagnose. Van de mensen die net de diagnose kregen keerde 67 procent de diabetes om door de suikerpieken aan te pakken.
Minder dan 50 gram koolhydraten
Deze sterke beperking pakt de oorzaken van insulineresistentie aan
Laat ultrabewerkt voedsel staan
Dat levert nu 61 procent van onze dagelijkse calorieën
Eet minder vaak op een dag
Minder maaltijden en tussendoortjes kan je insulinegevoeligheid verbeteren
150 minuten per week matig actief
Dat geeft een duidelijke daling van je bloedglucose
Zit niet hele dagen stil
Een week vooral zitten maakt je minder gevoelig voor insuline
Slaap zeven tot negen uur
Een paar korte nachten maken ook gezonde mensen al insulineresistent
Bescherm je nachtrust
Vaste tijden, een donkere koele kamer en schermen weg voor het slapen
Stress voedt insulineresistentie
Cortisol en sluimerende ontsteking maken je cellen ongevoeliger voor insuline
Plan elke dag een rustmoment
Wandelen, ademhalingsoefeningen of meditatie: kies wat jij volhoudt
Stop met roken
Rokers krijgen na koolhydraten een hogere insulinepiek
Laat frisdrank en vruchtensap staan
Vloeibare suiker geeft de snelste piek in je bloedsuiker
Zelf meten
Draag twee weken een glucosemeter
Je ziet meteen welk eten bij jou een piek geeft
Doe iets met wat je ziet
Ruil die producten om en meet opnieuw; je ziet ook het effect van bewegen en slapen
Grootste winst
Minder koolhydraten is de sterkste hefboom: 57 procent van de deelnemers kwam in remissie.
Diabetes type 2 vraagt medische controle van bloedwaarden, ogen, nieren en zenuwen. Gebruik je insuline, sulfonylureum-tabletten of bloeddrukmedicijnen, dan kan sterke koolhydraatbeperking je bloedsuiker of bloeddruk te laag maken. Stop nooit zelf met medicatie, maar bespreek elke verandering met je huisarts of internist.
Onderbouwing in het artikel Insulineresistentie omkeren: wat werkt en wat niet.
Ervaringen met leefstijl bij diabetes type 2
Zo ging het bij anderen met diabetes type 2

Een compleet nieuw mens dankzij leefstijl
Ik moest aan de medicatie voor diabetes type 2, maar wilde eerst zelf met leefstijl aan de slag. Ik viel 25 kilo af door te wandelen en gezonder te eten, en ben een nieuw mens geworden
Lizette Tabak
Community manager

Doe-het-zelven op Haïti, het bijzondere leefstijlverhaal van Evelien de Gier
Met een plunjezak met pillen voor mijn hoge bloeddruk en diabetes type 2 ging ik door het leven. Maar stapsgewijs wist ik mijn leven te veranderen. Ik kwam echt in een positieve spiraal terecht.
Evelien de Gier
Moderator
Van diabetes 2 naar gezondheid en geluk
Ik ben een stuk fitter geworden. Daardoor ben ik ook een stuk gelukkiger geworden.
Ien Janssen-Derks
Ervaringsdeskundige

Mijn ervaring met diabetes type 2
Daar had ik genoeg van, dus ben ik op Internet gaan zoeken en zo kwam ik uit bij ketogene voeding en heb ik het verhaal van Wim Tilburgs gevonden. Ik ben gaan doen wat Wim deed en ben nu helemaal vrij van medicatie.
Piet van Ommeren
Moderator
Verder met diabetes type 2?
De leefstijlcheck staat bovenaan deze pagina.
Ontdek waar je staat
Doe het samen
Zelf aan de slag
Leer meer
Wat zegt de wetenschap?
Het uitgebreide artikel legt uit hoe insulineresistentie ontstaat en bespreekt onderzoek naar behandeling en leefstijl. Het is medisch gereviewd door internisten Yvo Sijpkens en Adriaan Kooy.
- Na ongeveer zes maanden lag de langetermijnbloedsuiker onder de diabetesgrens bij 57% van de deelnemers met koolhydraatarm eten (76 van 133) en bij 31% met andere diëten (41 van 131). De grens was een HbA1c lager dan 6,5%; medicijngebruik telde mee. Dit zijn resultaten bij overwegend volwassenen met diabetes type 2 uit acht onderzoeken. Over dit resultaat na twaalf maanden waren weinig gegevens.
- Onderzoek naar gestructureerde lichaamsbeweging laat zien dat die de langdurige bloedsuikerwaarde, het HbA1c, kan verlagen.
- De uitkomst verschilt per persoon. Een gunstige uitslag in een onderzoek is geen belofte dat jij dezelfde uitkomst bereikt.
WetenschapInsulineresistentie omkeren: wat werkt en wat niet
Insulineresistentie is in veel gevallen omkeerbaar. Lees wat er in je lichaam misgaat bij diabetes type 2 en welke stappen in voeding en beweging werken.
Wat is diabetes type 2?
Diabetes type 2 is een langdurige aandoening met verhoogde bloedsuikerwaarden, waarbij het lichaam verminderd reageert op insuline (insulineresistentie). Dit kan op termijn schade veroorzaken aan bloedvaten, nieren, zenuwen en ogen.
Hoe wordt diabetes type 2 meestal behandeld?
De behandeling begint vaak met een medicijn dat de insulinegevoeligheid verbetert. Werkt dat onvoldoende, dan kunnen andere medicijnen worden toegevoegd, zoals sulfonylureumderivaten, SGLT2-remmers of GLP-1-receptoragonisten, en soms insulinetherapie.
Pakken medicijnen de oorzaak van diabetes type 2 aan?
Medicijnen kunnen de bloedsuiker verbeteren, maar pakken de onderliggende insulineresistentie niet altijd aan. Sommige medicijnen kunnen zelfs bijdragen aan gewichtstoename.
Wat kan leefstijl betekenen bij diabetes type 2?
Aanpassingen in voeding, beweging, slaap en stressmanagement kunnen de gezondheid aanzienlijk verbeteren, en bij sommige mensen speelt leefstijl mogelijk een rol bij het omkeren van diabetes type 2.
Vervangt dit artikel medisch advies?
Nee, dit artikel vervangt geen medisch advies. Overleg altijd met je arts of behandelaar voordat je iets verandert aan je medicatie of behandeling.
Artikelen over Diabetes type 2
ArtikelPeer support helpt diabetes type 2 omkeren
Peer support helpt mensen met diabetes type 2 hun gezondheid verbeteren via leefstijl, zonder extra zorg of medicatie, blijkt uit BMJ-onderzoek.
ArtikelLichaam en buikvet: waarom het ene vet ongezonder is dan het andere
Waarom is vet diep in je buik ongezonder dan ander vet? Lees hoe je je buikomvang meet en wat je kunt doen om buikvet te verminderen.
WetenschapUitleg per bloedwaarde: wat betekent je uitslag?
Wat betekent je uitslag? Per bloedwaarde lees je wat hij meet, welke grenzen wij aanhouden en wanneer je naar je huisarts gaat.
WetenschapWelke bloedwaarden laten meten, en wanneer?
Welke bloedwaarden laat je meten bij overgewicht of een risicofactor? De negen waarden, wanneer je naar de huisarts gaat en hoe vaak je opnieuw meet.
ArtikelKoolhydraatarm eten: zo begin je
Koolhydraatarm eten: hoeveel koolhydraten per dag, wat je minder en meer eet en hoe je in vier stappen begint. Lees hoe je het volhoudt.
WetenschapPrediabetes omkeren: kan dat met voeding en leefstijl?
Prediabetes omkeren lukt vaak, maar niet altijd. Lees wat afvallen, eten en bewegen doen, en waarom wij minder koolhydraten adviseren.
ArtikelZwangerschapsdiabetes voorkomen en aanpakken met leefstijl
Zwangerschapsdiabetes voorkomen? Bewegen werkt het best. Wat helpt tijdens de zwangerschap, en waarom de grootste winst erna ligt.
ArtikelVisceraal vet bij mannen: het buikvet rond je organen
Visceraal vet is het buikvet rond je organen. Lees hoe je het met een meetlint in beeld brengt en welke leefstijlknoppen het aantoonbaar verminderen.
WetenschapLaaggradige ontsteking: de stille factor onder veel ziekten
Laaggradige ontsteking is de stille factor onder hart- en vaatziekten, diabetes en depressie. Zie wat voeding, beweging, slaap en stress ermee doen.
ColumnDe Actiënt
Welke professor moet ik geloven?
Experts spreken elkaar tegen over gezonde voeding. Waarom er geen universeel antwoord is, en hoe je zelf de regie pakt over je gezondheid.
ArtikelGLP-1 medicatie én leefstijl: webinar met Dr Sijpkens
Internist dr. Yvo Sijpkens over wat GLP-1-medicatie doet, wat de keerzijden zijn en welke rol koolhydraatbeperking speelt. Kijk het webinar terug.
WetenschapInsulineresistentie omkeren: wat werkt en wat niet
Insulineresistentie is in veel gevallen omkeerbaar. Lees wat er in je lichaam misgaat bij diabetes type 2 en welke stappen in voeding en beweging werken.
