Stress en hard werken waren normaal voor Ilse Verrijt, tot ze de diagnose syndroom van Sjögren (een vorm van reuma) kreeg. Binnen korte tijd ontwikkelde Ilse zich tot actiënt, ontdekte hoe ze haar ontstekingsgevoeligheid kon verminderen, deed een opleiding tot leefstijlcoach met specialisatie leefstijl en een auto-immuunaandoening, en werd moderator van de supportgroep Grip op Reuma van Je Leefstijl Als Medicijn.
Wat drijft onze vrijwilligers? Hoe zien ze de ontwikkeling van de leefstijlgeneeskunde? Zeven vragen aan Ilse Verrijt.
Wie is Ilse Verrijt?
“Mijn naam is Ilse. Ik heb ruim zestien jaar in de horeca gewerkt, waarbij ik twee eigen zaken met personeel heb gehad. Dat betekent dat ik veel uren maakte met de daarbij behorende stress. Daarnaast had ik een druk sociaal leven en deed ik aan sport.”
“Terugkijkend kun je zeggen dat ik roofbouw op mijn lichaam heb gepleegd. Ik kreeg een te snel werkende schildklier, moest een operatie ondergaan en kreeg medicatie. Daarna ging ik weer door.”
“In 2013 kwam ik terug van vakantie met rode vlekken op mijn benen. Het leek op trombose. Dat bleek het niet te zijn en dus volgden er vele onderzoeken. Uiteindelijk bleek het het syndroom van Sjögren te zijn, een auto-immuunaandoening. De aandoening valt in de categorie reuma, dat in mijn familie meer voorkomt. Mijn familieleden met reuma hebben uiteindelijk allemaal moeten stoppen met werken. Ik was pas 39 en zag de bui al hangen!”
“Op mijn vraag wat ik er zelf aan kon doen was het antwoord: ‘Leer ermee te leven’. Er was geen wetenschappelijke onderbouwing dat leefstijlverandering zou kunnen helpen. Met medicatie ging het enige tijd wel goed en ik heb nog vier jaar het restaurant gehad. Uiteindelijk moest ik steeds meer medicatie nemen om door te kunnen blijven gaan. Mijn relatie ging na 24 jaar uit, en dus was er nog meer stress. Toen heb ik het restaurant verkocht en ben in loondienst gegaan. Dagelijks had ik 2 pillen nodig en wekelijks kwamen daar nog 8 MTX bij. In 2020 ging het niet meer, ik kon niet langer dan tien minuten staan en kwam in de ziektewet terecht.”
“Ik ging aan de slag met voeding, eerst met een natuurgenezer en later met een orthomoleculair therapeut. Op het zuiver plantaardig dieet dat door de natuurgenezer werd geadviseerd, werden mijn klachten erger. Bij de orthomoleculair therapeut bleek dat ik een intolerantie heb voor peulvruchten. Daarna ben ik paleo gaan eten. Daarmee werden de ontstekingen rustiger. Dat vond ik reuze interessant en ik ben toen zelf een studie orthomoleculaire voeding gaan volgen.”
“Ik vond dat iedereen moest weten wat je met voeding kunt bereiken. Maar ik liep vooral tegen veel weerstand op. ‘Ik ga toch niet eten zoals jij doet?!’ Via sociale media ben ik gezonde recepten gaan posten zoals suikervrije, glutenvrije en koemelkeiwitvrije recepten. Uiteindelijk kon ik weer vier dagen werken en op de woensdagen ben ik een opleiding tot leefstijlcoach gaan volgen. Daarmee kwam ik erachter dat er veel meer is dan alleen voeding. Te weinig slaap, te weinig herstel, het speelt allemaal mee. Ook bij mij. Veel puzzelstukjes vielen op de plaats. We negeren nog te vaak de signalen van ons lichaam. We nemen een paracetamol en gaan weer door.”
“In juni 2023 ben ik gestart als leefstijlcoach. Inmiddels ben ik ook gewichtsconsulent en stress- en burn-outcoach. Mijn specialiteit is mensen met een auto-immuunaandoening.”
“Mensen met Sjögren hebben vaak droge ogen. Het hoornvlies kan beschadigd raken. Om mijn ontstekingsgevoeligheid te verminderen nam ik omega 3. Tot iemand mij de vraag stelde of ik wist of deze wel in mijn cellen aankwam. Ik deed een test waaruit bleek dat mijn omega 3 en 6 niet in balans waren en mijn cellen niet goed doorlaatbaar waren. Daarna ben ik overgestapt naar een ander ontstekingsremmend supplement. Na vier maanden was ik wél in balans en waren mijn cellen wel soepel en doorlaatbaar.”
“Een maand of zeven, acht later kwam ik bij de oogarts. Die zei: ‘Wat ben je aan het doen, jouw ogen zijn bijna volledig hersteld’. Voor de oogarts was duidelijk dat gezonde voeding en de ontstekingsremmende vetzuren het herstel gebracht hadden. Momenteel gebruik ik nog duindoornbessap en ontstekingsremmende vetzuren, ook voor mijn speekselproductie. Mijn ogen zijn inmiddels honderd procent hersteld en ik gebruik geen druppels of zalfjes meer. De test op de balans van omega 3 en 6 is nu een vast onderdeel van mijn begeleiding van cliënten, als ze willen.”
Hoe ben je bij Stichting Je Leefstijl Als Medicijn terecht gekomen?
“Ik was al enige tijd lid van de supportgroep Grip op Reuma. De groepsbeheerder Corine Heijneman heeft me gevraagd moderator van de groep te worden.”
Wat doe je bij Je Leefstijl Als Medicijn?
“Content plaatsen en vragen beantwoorden. Inspireren, niet alleen op het gebied van voeding maar ook op dat van de andere leefstijlpijlers. Dat blijft toch vaak onderbelicht.”
“Mijn missie is om zoveel mogelijk mensen te inspireren en te motiveren om zelf de regie over hun gezondheid te nemen. Om je eigen gezondheid niet volledig in de handen van de artsen te geven. Gelukkig weten steeds meer mensen me te vinden. Via sociale media en het geven van presentaties deel ik mijn eigen ervaringen en probeer ik mensen te inspireren om meer uit hun leefstijl te halen, zowel preventief als wanneer er al klachten zijn. Ik hoop zaadjes te planten. Ik heb ook een e-book geschreven met tips om meer grip te krijgen op een auto-immuunaandoening en te begrijpen wat er in het lichaam speelt.”
Waarin ligt de waarde van supportgroepen?
“Er is best wat reuring in onze groep, we zijn heel actief. We proberen de mensen in de groep te motiveren om geen patiënt meer te zijn maar om een actiënt te worden. Ik ben ervan overtuigd dat mensen zelf veel in de hand hebben. Vaak voelen ze zich afhankelijk van hun medicatie en van wat de artsen zeggen. Maar met medicatie pak je meestal de symptomen aan en niet de oorzaak. Daardoor zie je dat de aandoening toch vaak erger wordt. Belangrijk is dat je zelf aan de slag gaat. Het kan, het heeft echt effect en het is het zo waard!”
“Wanneer je actiënt wordt neem je zelf de regie over jouw leven. Wat ik vandaag bijvoorbeeld heb gedaan, kon ik vier jaar geleden absoluut niet. Ik ging een stuk fietsen tegen flinke wind in, en ook nog een uur sporten. Het herstel via een aangepaste leefstijl gaat langzaam, het is zeker geen quick fix. Maar als je het lichaam de juiste brandstof geeft, gaat het het zelfherstellend vermogen weer activeren. Het lichaam probeert altijd zo goed mogelijk in balans te blijven. Het probeert zo optimaal mogelijk voor jou te functioneren. Elke stap die je naar een betere leefstijl zet is er een. De ene persoon voelt al binnen twee weken verbetering, bij een ander duurt het misschien vele maanden.”
Waarin ligt de waarde van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn?
“Dat er zoveel méér mogelijk is naast medicatie mag nog veel bekender worden. De waarde van de stichting ligt voor mijn gevoel vooral bij het maken van verbinding tussen de reguliere zorg en de leefstijl. Die twee zouden veel meer mogen gaan samenwerken. We kunnen artsen inspireren om de leefstijl in hun praktijk mee te nemen. Gelukkig is er al heel veel gaande, mede dankzij de enorme inzet van de stichting.”
Hoe zie jij de ontwikkeling van de leefstijlgeneeskunde in de nabije toekomst?
“Hopelijk wordt het snel in de reguliere zorg geïntegreerd. Er is namelijk niks alternatiefs aan. Onlangs had ik een afspraak bij de reumatoloog. Ik had dat jaar mijn medicatie volledig afgebouwd. Ze vroeg me of ik helemaal geen last meer had van mijn ogen of mond. ‘Wil je weten hoe ik dat gedaan heb?’, vroeg ik de reumatoloog. Dat wilde ze wel.”
“Ik heb mijn verhaal verteld van de ontstekingsremmende vetzuren en aanpassingen in de leefstijl. ‘Ik mag hier niks mee doen’, zei de reumatoloog. Ze mag het gebruik van ontstekingsremmende vetzuren niet adviseren en er is nog geen leefstijlloket in dat ziekenhuis. Ze heeft te maken met regels vanuit onder meer de maatschap in het ziekenhuis. Dat is zo ontzettend jammer. In Duitsland zijn ze op dit gebied veel verder. Supplementen worden daar veelvuldig ingezet, ook in ziekenhuizen.”
Als jij minister van VWS was, welke maatregelen zou je nemen om de zorg te verbeteren?
“In ieder geval goede voorlichting organiseren over wat het lichaam nodig heeft, te beginnen op de basisschool. De lunch op school moet anders. In Zweden eet ieder kind op school en krijgt het gezonde voeding met veel groenten en fruit.”
“Daarnaast zou ik regelen dat de leefstijl onderdeel wordt van de artsenopleiding. Er is tijdens de opleiding te weinig aandacht voor voeding en andere leefstijlfactoren. Ook vind ik dat de zorgverzekering meer leefstijlgerelateerde zorg moet gaan vergoeden. Bepaalde fysiotherapie bij reuma wordt bijvoorbeeld pas vergoed als je in een wagentje zit en nauwelijks nog kan bewegen. Maar als je het zou gaan vergoeden als mensen net de diagnose hebben gekregen, kan er veel leed en geld worden bespaard.”
“Het is zeker niet altijd makkelijk om leefstijlaanpassingen te doen en vol te houden. Gelukkig is er hulp beschikbaar. Als leefstijlcoach kan ik mensen helpen met het implementeren van nieuwe gewoontes. Ik kan ze begeleiden tot dat ze het zelf kunnen. We kunnen samen overwinningen vieren, maar we moeten ons ook bewust zijn van beperkende overtuigingen en valkuilen. Waar ik blij van word is om te zien dat mensen zich beter gaan voelen. Daar doe ik het voor.”
Ilse Verrijt over het leefstijlroer
De gezondheidstips van Ilse op het gebied van de verschillende leefstijlpijlers.
- Voeding
- Eet zo puur mogelijk, dus geen ultrabewerkte voeding en laat alle toegevoegde suikers weg. Eet twee keer per week vette vis. Let wel op, want omega 3 zit voornamelijk in wild gevangen vette vis. Eet je echter meer dan twee keer per week vis, dan krijg je te veel metalen binnen. Dan is een aanvulling met ontstekingsremmende vetzuren wellicht beter. Neem eerst een test af of je dat ook daadwerkelijk nodig hebt.
- Beweging
- Alle beweging is goed. Beweging is sowieso nodig voor stevige botten, sterke spieren en een goede stofwisseling, maar ook om goed te kunnen slapen, voor een betere conditie en een goed humeur. Het zou eigenlijk op nummer één mogen staan. Welke beweging het beste is verschilt per persoon en de mogelijkheden. Maar zoals ik al zei, alle beweging is goed.
- Ontspanning
- Ontspanning is heel belangrijk om niet in de stress te blijven hangen. Allerlei lichaamsfuncties worden vertraagd als je in een fight/flight/freeze-stand staat. Functies zoals de stofwisseling kunnen niet optimaal hun werk doen. Door simpele oefeningen te doen, al is het maar vijf minuten, kun je weer in de rust-stand komen. Gebruik bijvoorbeeld je ademhaling, doe aan meditatie, lees een boek, luister naar muziek, wandel in de natuur.
- Roken/drugs/alcohol
- Mijn tip is vermijden, niet doen, rood kruis. Vooral alcohol is een dingetje. Ik merk dat vooral bij jongeren. Ze vinden dat ze wel een biertje of wijntje moeten kunnen drinken. Alcohol is maatschappelijk geaccepteerd. Je kent het wel: ‘Doe niet zo ongezellig’, als je het niet neemt. Ik heb een cliënt van 21 gehad die stage had gelopen in het hotelwezen op Curaçao. Ze deed veel nachtwerk, at slecht en ging veel op stap. Ze kwam terug als een wrak. We zijn met haar aan de slag gegaan, ze is gezonder gaan eten, is de alcohol sterk gaan verminderen en zichzelf op één gaan zetten. Binnen no time had ze weer volop energie en was ze weer de oude. Gelukkig begint het wel steeds meer geaccepteerd te worden om geen alcohol te nemen.
- Verbinding/zingeving
- Ik denk dat het echt zinvol is om een missie te hebben. Iets waar je ’s ochtends voor uit je bed wilt komen, waar je blij van wordt.
- Omgeving
- Het is belangrijk om mensen om je heen te hebben waarbij je je verhaal kunt doen, mensen die je dierbaar zijn. Die jou ook steunen in moeilijke tijden. Zorg dat ze weten waar je mee bezig bent en wat je wilt dat het je gaat opleveren. Dan begrijpen ze ook beter waarom je bepaalde keuzes doet. Zonder steun is het lastig om het vol te houden.
- Zelfliefde
- Deze staat niet in het leefstijlroer maar is zo ontzettend belangrijk! Zorg dat je jezelf op nummer één zet. Dat je van jezelf houdt. Dan maak je ook makkelijker keuzes die goed zijn voor jouw lichaam. Stel jezelf als je voor een ongezonde keuze staat wat vaker de vraag: wordt mijn lichaam hier echt blij van?
