Effectiviteit leefstijladvies artsen twijfelachtig
Zorgprofessionals geven steeds vaker leefstijladvies maar of dat advies daadwerkelijk nuttig is, is twijfelachtig. Dat blijkt uit een internationale studie. “Het is waarschijnlijk dat het advies mensen zelden echt helpt”, zegt de hoofdauteur van het onderzoek.
De studie werd uitgevoerd door een internationaal onderzoeksteam en gepubliceerd in de Annals of Internal Medicine. Medische aanbevelingen van het Engelse National Institute for Health and Care Excellence (NICE) werden geanalyseerd. Deze organisatie formuleert 379 aanbevelingen voor leefstijladviezen en -interventies die zorgprofessionals aan patiënten zouden moeten geven.
In slechts 3 procent van de gevallen werden de adviezen ondersteund met wetenschappelijke studies die hun effectiviteit aantoonden. Voor nog eens 13 procent van de adviezen was enig bewijs, maar met een lage zekerheid.
Naast de Engelse adviezen bekeken de onderzoekers richtlijnen van gezaghebbende instellingen van over de hele wereld. Deze bleken de positieve impact van het leefstijladvies vaak te overschatten en zelden rekening te houden met nadelen.
Adviezen zelf niet verkeerd
Inhoudelijk hebben de onderzoekers geen kritiek op de adviezen: het is goed als mensen afvallen, stoppen met roken, gezonder eten of meer bewegen. Maar of patiënten hun leefstijl daadwerkelijk veranderen is onbewezen. “Het is waarschijnlijk dat het advies mensen zelden echt helpt”, zegt Minna Johansson, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Göteborg en huisarts, en de hoofdauteur van de studie.
“Proberen de volksgezondheid te verbeteren door aan één persoon tegelijk leefstijladvies te geven is zowel duur als ineffectief”, zegt Johansson. “Middelen kunnen waarschijnlijk beter worden besteed aan gemeenschapsinterventies die het ons allemaal makkelijker maken om een gezond leven te leiden.” Johansson denkt bovendien dat de adviezen de stigmatisering van mensen met bijvoorbeeld obesitas in de hand kunnen werken.
Zorgprofessionals hebben eenvoudig te weinig capaciteit om de leefstijladvisering met behoud van de andere zorgtaken uit te voeren. Uit berekeningen van de onderzoekers blijkt bijvoorbeeld dat in het Verenigd Koninkrijk vijf keer zoveel verpleegkundigen zouden moeten worden ingehuurd om dat aan te kunnen.
Lees ook
Gedrag is de sleutel tot leefstijlaanpassing
Zonder gedragsverandering geen leefstijlaanpassing, maar gedragskennis wordt ondergewaardeerd, aldus twaalf wetenschappers in een position paper
Obesitas blijft maar groeien en dat komt door een grote misvatting
Zelfversterkende ideeën houden de snelle groei van obesitas in stand.
14% van de volwassenen en 12% van de kinderen is voedselverslaafd
Door voedselhunkering met andere verslavingen te vergelijken blijkt ook voeding voor veel mensen verslavend te zijn.